RAM PAWN CHANCHIN THAR
January 30th, 2010 | by admin |US-in Taiwan hnena ralthuam hralh a tum thu a puan avangin China a lungawi lo hle. US hian nimin khan China thenawm, Taiwan-a ralthuam, dollar tld. 6 leh vbc. tak 4 man hralh a tum thu a puang a, an ralthuam hralh tur zingah hian helicopter leh missile-te pawh a tel ni a hriat a ni. He thu US in a puan rual hian China chuan a lungawi loh thu a sawi chhuak nghal a, China Vice Foreign Minister, He Yafei chuan, US thu tlukna chuan US leh China inkarah thil tha lo a thlen ngei dawn nia sawiin, ram pahnih inkarah hian khawi ram ve ve mahin an duh loh thil a thleng dawn niin a sawi a, hemi chungchangah hian China-a US Ambassador, Jon Huntsman pawh a pisa-ah koin, an ram sawrkar thutlukna chu sut leh dan ngaihtuah rang turin a hriattir bawk. Taiwan hnena ralthuam hralh chungchang hi US rorel khawl, Congress, nimina thukhawm chuan Defense Security Co-operation Agency (DSCA) rawtna anga Taiwan a ralthuam hralh hi remti tawh mah se, US sawrkara dan lam thiamte pawmpuina lak a la ngai leh dawn a, anni hi ni 30 chhunga ngaihtuah hman tura tih an ni a, hemi hnu hian an pawm a nih chuan Taiwan-ah hian US ralthuam-te hi hralh a ni dawn a ni. US-in Taiwan hnena ralthuam hralh a tum hi a tam tham hle a, Patriot missile – 114, Black Hawk helicopter – 60, inbiak pawhna hmanrua, dollar maktaduai 340 man, bomb zawn chhuahna atana hman chi lawng- Osprey- 2, leh Harpoon Missile 12 an ni a, Taiwan sawrkarin lei a dil, F-16 indo thlawhna erawh chu US hian a pe tel dawn lo nia hriat a ni. US hian tun hma pawhin Taiwan hnenah hian ralthuam a lo hralh tawh thin a, tuna ralthuam hralh a tum erawh hi chu a tam tham em avangin, he thu ngaihtuah tura chhawp chhuah anih lai pawhin China hian a helh thu leh ti lo tura a duh thu a lo sawi tawh a, Taiwan leh China hi kum 1949-a ram chhung indo avanga inthen hrang an nih avangin, an ram thenawm mai mah ni se, China hian a ram chhunga lak luh tumin a la bei nasa hle a, US-in ralthuam a pe dawn tih thuthang a awm hma pawhin, China hian Taiwan lam hawiin sipai engemawzat chu an ralthuam nen a lo chhawp chhuak tawh a, US thu tlukna hian Taiwan leh China inkar bakah US leh China inkar thlengin nghawng thui tak a neih rin a ni.
Nigeria rama hel pawl lian ber, Movement for the Emancipation of the Delta (Mend) chuan nikum October thla atanga an ram sawrkar nena inkahhai an puan chu a tawp tawh tih sawiin, an ram sawrkarin a intiamna anga inkahhai an puan chhunga mipuite tana hna a thawh loh avangin, ralthuam leka sawrkar nawr an tan leh tawh dawn tih an puang. Nigeria rama tuialhthei deh chhuahna hmun ber, Niger Delta-a cheng mipuiten an phu tawk ang, sawrkar atanga tanpuina an dawn loh avang leh ngaihsak an hlawh loh avanga sawrkar nawrna tura pawl ding niin Mend hel pawl-te hian an insawi a, an ram, tuialhthei laih chhuahna neitu company leh sawrkar thuneituten an hmansak man chu an pe ve ngei tur a ni tih sawiin, sawrkar atang hian chenna hmun leh ei leh in tur bakah hamthatna dang an beisei a ni. Mend hel pawl thuchhuah chuan, sawrkar nena inkahhai an puan a tawp tak avangin, Niger Delta-a tuialhthei laih chhuahna hmun neitu company hrang hrangte chu an kut tuar turin an inpeih tur a ni an ti a, tumah an zuah dawn lo tih an sawi bawk.
————-
Peru rama ruah sur nasa avanga khualzin tangkhang-te chu an vaiin hmun himah thiar chhuah an ni tawh. Puan tawh angin Peru rama khualzin tana hmun nuam tak, Machu Picchu -ah hian, an rama kum 15 hnua ruah sur tam ber tum a thlen avangin inkal pawhna kawng leh rel kawng zawng zawng a ping vek a, hei vang hian he hmun tlawhtu, khualzin engemawzat an tangkhan bakah, tui a len bawk avang leh he thleng avanga thil man a san chak em avangin harsatna an tawk nasa hle a, heng mite hi theihtawp chhuahin an ram sawrkar chuan helicopter hmangin hmun himah a thiar chhuak a, Thawhtanni atanga nimin thleng khan mi 1,300 vel a thiar chhuak a ni. Tunah chuan khualzin tumah, he hmunah hian an awm tawh lo niin an ram Tourism Minister, Martin Perez chuan a sawi.
————
Bolivia ramah pawh kar khat chhung, nasa taka ruah a sur avangin mi 10 an thi tawh a, chhungkaw 22,000 velin ruah sur avang hian harsatna an tawk. Bolivia sawrkar chuan ruah sur nasa avanga harsatna thlengah hian ram pum huap emergency a puang a, an ram President, Evo Morales leh a cabinet thukhawm chuan, tui lian, lei min leh tuikhuah chim avanga harsatna tawkte chhawmdawl nan hian sum thahnem tak sen a tul dawn thu an sawi. Tui lian hi Santa Cruz bialah a nasa zual a, Beni bialah pawh tuilian avang hian mi tam takin harsatna an tawk a, tuiin hlauhawm chin chhinchhiahna a pelh nasat tawh avangin an khawpui, Trinidad-a cheng mi 1,20,000 chuang chu, an mangang tawh hle a, hetih lai hian khaw chin thlirtute chuan an rama ruah sur hi a la han mai dawn lo niin an sawi.
————
Afghanistan-a Wardak province-ah Nato sipai leh Afghanistan sawrkar sipaite an inkap a, Afghanistan sipai 4 an thih bakah mi dang 6 an hliam. Afghanistan khawpui, Kabul chhim thlang lama awm, Wardak province sawrkar thupuangtu, Shahedullah Shahed chuan, Afghanistan sipaite leh Nato sipaite hi a hran ve ve-in nizan zanlai khan mi firfiakte bei turin an chhuak tih a sawi a, Nato sipaite hian Afghanistan sipaite awm hmun pakhat, tun hnaia hawn thar chu thlawhna hmangin an bei nia sawiin, mi firfiakte bei tura thawk dun pawl pahnihte inbeih chhan hi an la hriat loh thu leh, he thil thleng hi pawi an tih takzet thu a sawi. NATO kaihhruai, International Security Assistance Force chuan, he thil thleng hi an pawl tih ngei a ni tih puangin, an pawl puite chu thil hriat sual palh thil-ah an bei niin an sawi a, an pawl hotu, Lieutenant Nico Melendez chuan, he thil thlen dan hi Defence ministry nena tangkawpin an chhui chiang dawn tih a sawi.
————
Taliban mi firfiak pawl aiawhten remna zawngin UN aiawh, Kai Eide an bia tih thuthang chu thu belhchian dawl lo niin Taliban thupuangtu-in a sawi. Taliban thupuangtu, a hming sawi lan loh chuan, tun thla ni 8-a Taliban aiawhten Afghanistan-a UN palai, Kai Eide an bia nia sawi chu, thu bulbal nei lo leh ngaihtuah zui tlak loh khawpa thu tling lo a ni a ti a, an pawl chuan Muslim indona thianghlim, Jihad chu an chhunzawm zel dawn tih sawiin, sawrkar nena remna zawnga inbiak pawh an la ngaihtuah chhin lo niin a sawi. Afghanistana Taliban mi firfiak hotute zingah hian sawrkar nena inbia-a remna siam duh mi engemawzat an awm tawh nia hriat a ni a, hei hi bawhzuiin Afghanistan sawrkar, Hamid Karzai-a kaihhruai pawhin Taliban hruaitute biak theih dan tur hi a buaipui mek a ni.
—————
Pakistan hmar thlang lama US Drone missile-in mi firfiakte a beihnaah mi firfiak 5 an thi. North Waziristan sawrkar thuneitute chuan, an ram chhunga Datta Khel biala thingtlang khaw pakhat, Muhammed Khel khuaah Drone missile hi a tla tih an sawi a, he khua hi South Waziristan atanga tlanchhia, mi firfiakten tawmna atan an hmang thin niin an sawi. US drone missile hi thlawhna khalhtu awm lo hmanga thlak a nih thin avangin civil mi tam takin an tawrh phah nia hriat a ni a, hei vang hian Pakistan sawrkar pawhin an ram chhunga US sipaiten he missile an hmang fo hi an lo sawisel tawh thin a, US sawrkar erawh chuan mi firfiakte beihna atana hmantlak berah ngaiin Pakistan sawrkarin mi firfiakte beih nana an hman atan he missile hi pek ve tha-a a hriat thu pawh a sawi tawh a ni.
———-
Somalia khawpui, Mogadishu-a sawrkar hmunpui leh African Union sipaite hmunpui, Al-shabab hel pawlten an beihnaah mi 19 an thi. He khawpuia pawi khawihna thlenga thite hi naupang leh hmeichhiate niin Mogadishu a damdawi lam hnathawk, Ali Muse chuan a sawi a, mi dang 30 vel an hliam niin a sawi. African Union thupuangtu, Barigye Bahoku erawh chuan, hel pawl-ten silai leh mortar bomb hmanga an hmunpui an beihna-ah hian African Union sipai ringawt pawh 5,100 vel an hliam niin a sawi a, thi leh hliam zat pawh hi chiang taka hriat theih a la ni lo niin a sawi. Al-shabab hel pawl thupuangtu, Sheikh Ali Mohamud Rage chuan, hetianga pawi an khawih chhan ber chu, an khawpui chhim lam leh khawpui laili laia an pawlin ro an relnaah, sawrkar sipai leh ram dang sipaiten inrawlh an tum ve tlat vang niin a sawi a, an pawlin sawrkar hmun pawimawh leh African Union sipaite an beihnaah hian an pawl mi 2 pawh an thi ve niin a sawi.
———-
Lirthei siamtu company lian ber zinga mi, Toyota-in an Car siam, Europe khawmualpui ram hrang hranga an hralh chhuah tawh, maktaduai 1 leh nuai 8 chuang lak kir lehna tur thupek a siam. Toyota chuan, hetianga thupek an chhuah chhan hi, an car siam thenkhat, a bikin, Corolla, Yaris leh RAV4-ah te, accelerator chiang kuang lo a awm vang a ni tih a sawi a, Europe-a lirthei an hralh tawhte an lak kir leh hma hian, US-ah pawh lirthei an hralh chhuah tawh sa, maktaduai 2 leh nuai 3 lak kir a nih tur thu a lo puang tawh a ni. Europe-a Toyota Company hotu, Tadashi Arashima chuan, an lirthei hralh chhuah tawh lak kir leh ngaia a awm chu pawi an ti takzet tih a sawi a, accelerator chiang lo avanga harsatna tawh erawh chu an hlauhthawn ang em chuan a nasa lo niin a sawi.
————-
Serena Williams chu Australian Open Tennis hmeichhe singles champion a ni leh ta a, he Grand Slam Tournament-a champion a nih vawi 5-na a ni. Vawiin tlaia final khelhah US mi, Serena hian a bitum, Belgium mi, Justine Henin chu darkar 2 leh minit 7 chhungin 6-4 3-6 6-2 in a hneh a, hei nen hian kum 28 mi, Serena Williams hian Grand Slam singles title 12 a nei ta a, khawvel hmeichhe piang tawhah Billie-Jean King nen Grand Slam singles title ngah ber an ni ta a ni. Justine Henin hi thla 18 a chawlh hnua tennis khel thar leh a ni a, beisei aiin a che tha chho na a, chak ber erawh chu a ni phak ta lo a ni. He mite pahnih hi a hmain vawi 13 an lo inhmachhawn tawh a, Williams-i hi vawi 7, Henin hi vawi 6 a chak a ni. Naktukah mipa singles final khelh a ni ang a, Switzerland mi, Roger Federer leh Great Britain mi, Andy Murray an insu dawn a ni.



You must be logged in to post a comment.