TUALCHHUNG CHANCHIN THAR

December 30th, 2009 | by admin |

Nghakhlel taka mipuite thlir, kum thar, kum 2010 chu ni khat chauhin a dang ta a, kumhlui thlah tur leh kumthar hmuak turin hmun tinah mipuite nasa takin an inbuatsaih chho mek. Aizawl khawpuiah pawh kum hlui thlahna tur leh kumthar lawmna atana an chak khai la mi tam tak, vawiin khan Bazar-ah an chhuak vak a, lirthei erawh chu ni dang angin a tam lova, Police-ten No Vehicle Zone an siamna, Chanmari kawn leh Zodin Square ni lo, kawngpui dangah pawh lirthei tlan a tam lutuk lova, Traffic Jam pawh a nasa lo a ni. Hetiang bawk hian District khawpui dang leh Sub Divisional Hqrs. bakah thingtlang khaw hrang hrangah pawh mipuite an inbuatsaih a, Kohhran hrang hrang pawhin kumhlui thlahna leh kumthar lawmna programme tur an duang fel vek tawh a ni. Vairengte-ah chuan vawiin chawhnu atang khan Police, Excise leh YMA-te chuan Bagha thlen hma lawka Auto Rickshaw stand-ah lirthei chi tin tidinga enfiahin zu, halpuah leh ruihhloa hman theih chi damdawi bakah thil tha lo lak luh a awm em tih an enfiah a, Vairengte Joint YMA Secretary, Pu H. Lalnunmawia hnen atanga kan Corr. thu dawn danin, zu tlem azawng an man tawh a, halpuah leh thil dang erawh chu tih tham an la man lova, zanin leh naktukahte pawh an duty zui zel dawn a ni. Hemi hmunah hian Police leh Excise Officer-te bakah Joint YMA hruaitute leh YMA Branch hrang hrang 7 atanga thlan chhuah Office Bearer-te an tel a ni. Mamit-ah pawh Thawhtan zan khan Police-ten Luangpawl Vengah Maruti Van pakhat atangin rakzu litre 160 an man a, he zu neitu Malsawma, Mamit khua chu nimin khan Court-ah hruai a ni a, zu phurh nana hman, Maruti Van pawh hi man a ni. Nizan pawh khan Police-te chuan Aizawl atanga Mamit pana kal Sumo pakhat atangin rakzu litre 5 vel (Tikte 2) an man a, zu neitu Liandinga, Mamit khua pawh manin thubuai siamsak a ni a, vawiin khan Court-ah hruai a ni. Kolasib, Champhai, Lawngtlai leh Saiha-ah pawh Police, Excise leh tlawmngai pawlten zu leh thil tha lo dang an dap ngun hle a, thil man sawi tham erawh chu an nei lo nia thu dawn a ni. Boruak tha tak hnuaiah hunpui lo thleng tur hi hmuah mek a ni a, Serchhip khawpui huam chhunga Chhiahtlang khuaah erawh chuan tukin khan tlangval pakhat Ramnunsanga, kum 22 mi chu thlanmual bulah inawkhluma hmuh a ni.

Lunglei Electric vengah pawh vawiin khan Police-ten zu litre 2 an man a, a neitu pawh manin thubuai an siamsak a ni. Hetih lai hian khawpui tinah Police leh tlawmngai pawlte chuan halpuah leh thil dang, District Magistrate-ten hman an khapte an check zui zel a, man erawh chu an nei rih lo nia thu dawn a ni. Puan tawh thin angin halpuah, halmawi, rocket leh puak thei dang zuar leh hmangte chu man an nih chuan Police-te chuan thubuai an siamsak dawn a ni.
———-

Muallungthua YMA duty-ten nizan khan Motor pakhat atangin sap zu um puitling 235 an man. He zu hi Lalrampari, Lunglei Chanmari Veng inti hnen atanga man a ni a, zu neitu hian Tata Indica Car No. AS-11-B-5909 hmangin he zu hi a phur a, Motor khalhtu hi vai, Pinku Majumder inti a ni a, motor neitu hi Silchar mi, B.K Das a ni. Zu bakah a neitu Lalrampari, Motor khalhtu Pinku Majumder leh zu phurhna atana hman Motor-te chu Kulikawn Police Station-ah an hlan a, Police-te chuan heng mite hi thubuai an siamsak a ni. He motor hi Melriata YMA duty-ten tihdin an tumin ding duh lovin a su tlang a, hemi hnu hian YMA duty-te chuan Muallungthua YMA Duty-te, thil awm dan an hrilh hnuah Muallungthua YMA duty-te chuan kawnga thingtum daha kawng block-in he motor hi an lo tiding a, Lunglei lama phurh phei an tum he zu hi an mansak ta a ni.

Hemi bakah hian Muallungthu YMA-te hian tukin khan rakzu litre 175 Taxi pakhat atangin an man bawk a, he zu neitu hi Lallawmzuali, kum 36, Falama awm thin, tuna Bawngkawn Bazara awm nia insawi a ni a, zu phurh nana hman, Taxi No. MZ-01-A-9059 khalhtu hi Lallianthanga, kum 29, Chaltlang Lily Veng nia insawi a ni. Zawhna chhangin zu neitu chuan zu hi Phunchawng atanga a lak, Thenzawl panpui tur niin a sawi a ni. Muallungthu YMA-te chuan an zu man leh a neitu bakah Taxi leh Taxi khalhtute hi Kulikawn Police Station-ah an hlan a, heng mite hi thubuai siamsak an ni.
———-

Vawiin atang khan chawhma dar 10 atanga tlai dar 4 inkarah Chanmari leh Zodin Square inkar chu No Vehicle Zone-ah puan leh a ni a, naktuk-ah pawh hman chhunzawm a ni ang. Kar kal ta Thawhtan atanga Ningani thleng khan No Vehicle Zone hi hman a lo ni tawh a, mipui bazar tur bakah Chanmari leh Zodin inkara ke-a kal tlang tur an thathnem avang leh kawngpui dunga inzuar an tam avangin ke kal hleih theih loh laite a awm hial a ni. Vawiin-ah chuan he Zone puanna huam chhung-ah hian mipui an tam tawh vak lo a, Zodin Square-a an danna bul mai atanga Dawrpui Presbyterian Kohhran biak in chhak thlengin kawng kama inzuar an awm a, kawng dung hmun thenkhatah phei chuan kawng sir tawna inzuar an awm a, heng inzuae tam zawk te hi hnam dang, vai leh Burma lam mi deuh vek nia hriat an ni. Mipui, bazar turte hi kar kal ta aiin a zatve velin an tlem niin a lang a, Hospital Road, Millennium Center leh Zarkawt phei velah pawh veivak an tam lo hle a, Millennium Center-a lut chhuak pawh an thawl hle tawh a ni. No Vehicle Zone hel tum, lirthei thahnem tak avangin Vaivakawn lamah chuan Traffic a jam deuh reng a, Bazar hnuai, Chhinga Veng leh Bethlehem lam panna kawng pawh ni dang aiin a lun zual hle bawk a ni.
———–

Chief Minister, Pu Lal Thanhawla’n sorkarin duhsak bik nei lova, Mizoram mipui zawng zawng leh a khua zawng zawng, rualkhai taka dawm kan a tum a ni a ti. He thu hi Thingsai khaw kum 125 tlin lawmna, nimina Saitlang Romuala neihah sawiin Chief Minister chuan, tun dinhmunah chuan sorkar hmasa kih hnawk, hling bawna khat tlat  then fai hna thawk chunga sorkar kalpui a nih avangin hun leh sumin a la daih thei lova, hemi avang hian mipuite mamawh tih zung zung a harsa a ni a ti a, Thingsai khuain mamawh an dilte chu chhangin, a sorkar chuan an thil dilte chu a hria a,  tihpuitlin a tum mek tih a hrilh a ni.

Chief Minister chuan Thingsai khua chu mi thiam, ropui leh mi lar thahnem tak chhuahna, khaw changkang hmasa leh entawn tlak a ni tih sawiin, zirna lamah pawh kum 1920 daih tawha Primary School nei, kum 1948-a Middle English School nei, kum 1957-a High School nei a ni tih a tarlang a, zaithiam Saikuti, Lalsangzuali Sailo, Zira Hnamte-te chhuahna khua a ni tih a sawi tel bawk a ni.  Hemi hma hian Chief Minister chuan Thingsai khaw kum 125 tlin hriat rengna lung, kil thum nei, feet 9 leh inchi 10 a sang, cheng nuai 1, sing 9 senga phun chu a hawng bawk. He inkhawmah hian Chief Minister nupui, Indian Society on Tobacco & Health, Mizoram Chapter President, Pi Lalriliani pawhin thu sawiin, vaihlo atanga thil siam, sikret leh thil dangin cancer leh natna khirh tak tak mihring taksaah a thlen dan mipuite a hrilh a, bansan turin a ngen bawk a ni.
———-

Thawhtanni khan Mizoram Police-a CID Special Branch-te chuan pawisa lem, a tak ni se cheng 1,00,000 an man. Special Branch-te hian an thu dawn bawhzuiin Laltanpuii, kum 38, Tuikual North-a Pu Vanlalruata (L) fanu hnen atangin cheng 1,000 note hlir, cheng 1,00,000 lem hi an man a, Aizawl Police Station-ah thubuai an ziak lut a ni. Special Branch-te hian Laltanpuii hnena heng pawisa lem hralh chhawngtu, PC Lalthanpuia c/o Lianhlui, Bethlehem Veng nia sawi leh Robert-a, B-a tia koh, Subsidiary Intellegent Bureau agent ni-a insawi-te chu an la zawng mek a, PC Lalthanpuia hi Bethlehem bakah Zuangtui leh |huampui vela khawsa thin ni-a sawi a ni a, nikum November thlaa Assembly inthlan khan Lok Jan Shakti party hmingin Hachhek bialah a in-candidate ve ni-a hriat a ni bawk.
————

Bawng zawrh tur, Aizawla lak luh dah khawmna, Mualpuiah leh Chite-ah Bawng ke leh ka na hri, foot and mouth disease vei engemawzat hmuh a ni. Hemi hmuna Bawng dah khawm endiktu, AH&Vety Department-a Disease Investigation Officer, Dr. Saihlira leh District Veterinary Officer, Dr. Hmarkunga leh an thawhpuite hnen atanga kan Corr. thu dawn danin, helai hmuna Bawng dah khawmte hi Krismas hma, tun thla ni 17 leh Krismas hnu lawk khan endik a ni a, Mualpuia Bawng dah khawmnaah hian an hmuh theih chinah Bawng ke leh ka na hri vei 100 vel an awm a,  Chite-ah pawh an en lai hian he hri vei Bawng 15 vel an hmu tih an sawi a, hengte hi khawchhak lam atanga hralh tura Mizorama rawn kaih luh vek a ni. Zawhna chhangin AH&Vety Department-a doctor-te chuan Bawng ke leh ka na hri hi ran ke tin kak-ho reng rengin awlsam takin an kai thei a, a hri-in an ke leh ka bakah kaw chhung thlenga a tihnat theih avangin enkawl loh chuan an thihpui thin a, ran rau rauah chuan Sial-in a haw bik niin an sawi bawk.
——–

Mizoram Excise & Narcotics Deptt. chuan kum tir atanga tun thla ni 15 thleng khan zu atangin cheng nuai 186 chuang an hmu tawh a, ruihhlo avangin mihring 3,590 an man tawh. Excise hnathawkte hian kum tir atanga tun thla ni 15 thleng khan sap zu leh spirt, foreign Liquor & spirit atangin cheng 166,43,826 an hmu tawh a, zu mansak, chawitir atangin cheng 16,52,103 an hmu tawh a, zu kaihhnawih thil dang atangin cheng 3,30,950 an hmu tawh bawk a, a vaiin cheng 1,86,26,879 an hmu tawh a ni. Excise-te hian tualchhunga zu siam chawp,  litre 51,691.955 an man tawh a, zu bilh lai, tin 1,26,119 leh a chanve an tichhe tawh a, dawidim kg 435.767 an man tawh bawk. Excise hnathawkte hian sap zu, Indian Made Foreign Liquor, um puitling 20,061, um chanve 317, mililitre 300 dawng um 34 leh mililitre 180 dawng, um 1,318 an man tawh a, beer chi hrang hrang um 1,486 an man tawh bawk. Hei bakah hian ruihhlo, heroin gram 744 leh mili gram 485 an man tawh a, ganja kg 170.744, ephedrine kg 1.072, nitrazepum mum 3,024 leh a chanve, khuh damdawi 7, spasmo proxyvon mum 47,075, parvon spas mum 44,667 an man bawk a, lirthei ke hnih nei 19, ke thum nei 2, LMV 110, MMV 1 leh HMV 6 an man tawh bawk a, Narcotics Drugs & Psycotropic Substances Act tlawh chhanin mi 215, Assam Drug (Control) Act 50 hmangin mi 139, MLTP leh Mizoram Excise Act hmangin mi 2,808, Mizoram Excise Act 73 tlawh chhanin mi 370 an man tawh bawk a, ram dang mi 58 an man tawh bawk.
————

Mizoram-ah mipa leh mipa inkawp, mawngkawhur ti-a sawi mi 315 an awm. Tlawmngai pawl pakhat zir chianna atanga a lan danin mipa leh mipa inkawp chite hi chi hrang hranga then an ni a, 315 zinga mi 119 thisen endik tawhah 10-in HIV hrik an kai tawh a ni. An zingah hian nupui pawm lai nei 9, nupui then tawh 17 an awm bawk. He zir chianna atanga a lan dan chuan mipa leh mipa inkawp hi Aizawlah an tam ber a, a tam zawk chu an inthup a, za-a 81 chu kum 13 an tlin hma-in an mipat puite nen an awm khawlo tawh a, za-a 65 chuan kum 18 an tlin hma-in mipat hmeichhiatna an hmang tawh a, za-a 45 chu kum 18 an tlin hma-in an thiante’n an duh lo chung an mutpui a ni. Mipa leh mipa inkawp chite hi par chhuak, vul mawi, hnuh theih leh inthup ti te-in an sawi tlangpui niin he zir chianna-ah hian tarlan a ni.
————

Kum 1984 atanga tun thlengin Mizoramah ruihhlo avanga thi, mi sang khat chuang an awm tawh. Tlawmngai pawl pakhat zir chianna atanga a lan danin Mizoramah hian ruihhlo avanga thi hmasa ber chu kum 1984 khan a thi a, hei hi heroin avanga thi a ni a, heroin avanga hmeichhe thi hmasa ber chu kum 1989 khan a thi bawk a ni. Proxyvon avanga thi hmasa ber ni-a hriat chu kum 1990 khan a thi a, ruihhlo avanga thi zawng zawng hi 1,100 an chuang tawh a, thi zinga upa ber chu kum 65 mi niin a naupang ber chu kum 11 mi a ni a, hmeichhe OD-a thi upa ber chu kum 58 mi a ni. Zir chianna atanga a lan danin tunah hian Mizoramah ruihhlo ngai 30,000 vel an awm mek a, inchiu hmanga ruihhlo khawihte chanchin zir chianna-ah za-a 57 chu tihchhin chak avanga inchiu an ni a, za-a 29 chu thiante tih avanga ti, za-a 8 chu beidawn avanga inchiu an ni a, za-a 6 chu awm awl lutuk avanga ruihhlo ngai ta nia hriat an ni.
———–

Central KTP-in KTP Branch te tana a buatsaih, Video film tawi, minit 20 vel awh insiamsiakna result puan takah chuan Aizawl-a Chanmari Branch chu 1-na an ni. He intihsiakna result hi nizan khan ZONET Studio-ah puan a ni a, he intihsiak Organising Committee Chairman, Upa Zothanmawia kaihhruai inkhawm tawi te-ah hian he intihsiak chungchang report petu, Central KTP Gen.Secy, Upa Lalrinmuana chuan media hmanga rawngbawlna chi khat atana buatsaih, he intihsiakah hian KTP Branch 18 an tel tih a sawi. He intihsiakna 1-na, Chanmari Branch film siam thupui hi “Kan fel tawh dawn” tih a ni a, 2-na chu Bethlehem Branch an ni a, anni hian “Three” tih film siamin an chang a ni. He intihsiaka 3-na, Dinthar Veng Branch film siam chu “Rose” tih a ni a, he intihsiaka tel, KTP Branch 18 zingah hian Aizawl khawpui chhung Branch 14 leh a pawn lama Branch 4 an tel a ni.
———–

Vawiin khan Aizawl khawpui chu a lum lai berin celsius degree 24.7 a ni a, a vawh lai berin degree 11.2 a ni.  Naktuk Ningani-ah chuan Aizawl-ah khua a tha ang a, a lum lai berin Celsius degree 23 vel, a vawh lai berin degree 9 vel a nih rin a ni.

  1. 1 Trackback(s)

  2. Dec 31, 2009: Ruihhlo | mi(sual).com

You must be logged in to post a comment.