RAM PAWN CHANCHIN THAR
December 16th, 2009 | by admin |Copenhagen summit neih mekna hmun panin mi tam takin kawng an zawh a, he summit-ah hian sik leh sa danglam chho zel, mihringin a tuarna tiziaawm tura hmasawnna engmah an la neih theih loh avanga lungawi lo an ni. He summit hi ruahman lawk anga chhunzawm zel ni mah se, an kal khawm chhan tihlawhtling tura thutlukna siam a nih lawk loh avangin, hetiang lam ngaihventu pawl hrang hrangten UN chu chak zawka hma la turin an nawr a, vawiin khan ram hrang hranga Environment Minister-te chu vawiinah pawh khan an thu khawm leh a ni. Kawng zawh tute chuan an tum anga thil a kal loh chuan mi pawimawhte thutkhawmna pindan pawh luhkhung mai an hnial loh thu an sawi a, puan tawh angin, he an rorelnaah hian boruak tichhe thei, mei khu lam chi tihchhuah tihtlemna tur leh ram retheite tanpuina tur sum theh chhuah kawngah an lungrual thei lo a ni. He summit-a ram hrang hrang aiawh kal khawmte thutlukna ngaichangin tukin pawh khan summit neihna kawt zawlah mi tam tak an pung khawm a, Climate Justice Action group thupuangtu chuan, sik leh sa danglam tur ven dan turah thu tlukna awmze nei deuh siam a ni tih an hriat hma chuan UN chu na zawka nawr zel an tum tih a sawi a, boruak inthlak danglam chak lutuk ven kawnga mi tangkai tak tak 15,000 chuang, he summit-a tel phalna pek an ni lo chu an thinrim chhan pakhat a ni tih a sawi bawk. Hetih lai hian US President Barack Obama chuan, he summit tawp hma hian, ruahmanna leh thu tlukna fel tak siam a nih ngei a beisei thu a sawi a, British Prime Minister Gordon Brown pawhin, he summit hi hlawhtling lo thei dinhmunah ding mah se, a hlawhtlin ngei theih nan theihtawp a chhuah dawn tih sawiin, he summit hi khawvel tan hun pawimawh a ni ngei dawn niin a sawi bawk. He thutkhawmna hmun, Bella Centre leh a chhuntu kawngte chu ngun taka ven a ni a, hmun engemawzatah Police-ten indapna hmun an siam a ni. Chawhma lamah khan Police te chuan mi za vel an man a, BBC environment correspondent, Richard Black-a sawi danin, he inhmuh khawmnaa tel ve duh sang tam tak chu luh theih beiseiin Bella Centre kawtah hian intlar mah se, a tam zawk chu luh phalsak an ni lova, an zinga thenkhat chuan hetah hian thuneituten luh an phal lo a nih pawhin, engtin emaw tal, luh luih tho tho an tum thute an sawi a ni. He summit, naktuka chhunzawmnaah chuan hruaitu 120 rual an tel a, Zirtawpni-ah chuan thu mum engemaw tal neih an tum dawn a ni.
Burma rama mipui sawrkar siam a nih theih nana thawktu, Aung San Suu Kyi chu hun rei tak chhung sipai sawrkar-in pawn chhuak thei lo leh mi dang hmu thei lo tura a hren hnuin, an party National League for Democracy (NLD) hruaitute a hmuh phalsak a ni. Suu Kyi hian an party hruaitute hmuh phalna hi thla hmasa khan an ram sipai sawrkar hotu lu, Gen Than Shwe-a hnenah ziakin a lo dil tawh a, a dilna-ah hian Gen Than Shwe pawh hmai chhana kawm a duh thu a sawi bawk a, a dilna hi sipai sawrkarin a ngaihtuah hnuah kum tam tak chhung an lo hren tawh Suu Kyi-i dilna hi remtihsak a ni tih a puang a, an inhmuhna hmun tur pawh ruahmansakin, Rangoon-a State Guesthouse-ah NLD hruaitute nen hian an inkawm dawn a ni. Gen Than Shwe hmuh chungchangah erawh chuan sipai sawrkarin engmah a la sawi lo a, NLD Party thupuangtu, Nyan Win chuan, Suu Kyi-i dilna zawng zawng chu an ram sawrkar-in a tihhlawhtlin an beisei tlat tih a sawi.
——–
US rorel khawl, House of Representatives chuan, Iran hrekna tura ruahmanna a pawm. House of Representatives hian Iran hrekna tura put luh Bill hi pawm mah se, a taka hman tur chuan Senate-in an pawm ve leh phawt a la ngai dawn a. He ruahmanna thar hi ram dang atanga tuialhthei thlit fim sa, Iran-a thawn luh khapna tur a ni a, hei hi a taka hman a nih chuan, Iran-a tuialhthei thlitfim sa thawn lut thin company-te chuan, Iran nena an inkungkaihna chhut chah an duh loh chuan US nen an thawk dun thei dawn lo a ni. Iran hi tuialhtheia intodelh ram ni mah se, tuialhthei an laih chhuah sa thlit fimna hmun an neih loh avangin, an rama tuialhthei an hman ral zaa 40 chu ram dang atangin an lak luh angai a, hemi atan hian company hrang hrang zingah- Vitol, Trafigura, Total leh British Petroleum-te chu Iran rama tuialhthei thawn luttu langsar zualte an ni a, heng company-te hi US a awm hmun khuar leh, US a sumdawnna nasa taka beitute an nih tho si avangin, Iran rama an tuialhthei thawn luh thinte hi an tihtawp duh zawk vek rin a ni. Iran hrekna tura ruahmanna siam an pawm chungchangah House of Representatives Speaker, Nancy Pelosi chuan, an thutlukna chu Iran-in Nuclear ralthuam a siam an duh lohzia lantirna a ni tih a sawi a, he an thutlukna siam atang hian Iran pawh inenfiah se a duh thu sawiin, US chuan Iran-in nuclear ralthuam a siam loh nan eng kawng pawh a zawh duh a ni tih a tilang niin a sawi a, hetih lai hian House member, Ron Paul chuan, an thutlukna chu Iran mite US laka hel tura lungrualna petu tur a nih a rin thu a sawi thung a ni. A nuclear siam avanga hrek ngei tura tih a nih lai hian, vawiin khan Iran hian missile a en chhin a, he a missile en chhin hi km 2,000 kap thei Sajjil-2 a ni a, hei hian US leh ram dang sipai an ram bul hnaia awm hmun khuarte chu a kap pha ngei dawn niin BBC chuan a sawi.
————
Cuba rama US tan in lar tak, Guantanamo bay khar tum mekah, he hmuna tangte sawn chhuahna tur hmun lei turin US President, Barack Obama-a’n Illinois state sawrkar thuneitute a hrilh. President Obama-a thu chhuak hi Illinois state a tan in awm sa, Thomson Correctional Center tichangtlung tura hriattirna ni-a ngaih a ni a, he hmunah hian Guantanamo Bay-a tang zinga 35 atanga 90 inkar vel suan chhuah tumna a awm nia hriat a ni bawk. Puan tawh thin angin, US sawrkarin Cuba rama tan In a siam, Guantanamo Bay hi US President atana thlan a nih hnu lawkah khar a nih tur thu, Obama hian a lo sawi tawh a, he hmun khar hun atana ruat tawh chu nakkum January 22-ah sawn hlat ni mah se, tuna an dinhmun enin, an tum hun hi bawhpelh leh ngei a ngai dawn nia hriat a ni. President Obama pawhin ruahman lawk anga he tan in khar hun tur chu bawhpelh ngei a ngaih dawn thu leh, Guantanamo Bay khar hun tur tak a hriat mai theih loh thu a sawi a, khar ngei a ni dawn tih erawh chu a sawi nawn leh a ni. He tan Inah hian mi tang 210 an la awm a, he hmuna tang zinga mi thenkhat chu ram dangah thawn chhuah ni tawh mah se, tuna la tang zingah hian chhuah mai ngamawm loh tak tak an la awm avangin, mi tangte dahna hmun turah, US sawrkar hian ruahmanna fel engmah a la siam thei lo a, hei vang hian an ram chhunga tan In thenkhat chu ven himna uluk zawk kalpui dan tur duang a, Guantanamo Bay-a tangte sawn chhuahna tlaka siam turin a hriattir mek a ni.
———-
Vietnam PM, Nguyen Tan Dung-a’n Russia hnen atanga tuihnuailawng leh indo thlawhna lei turin Russia sawrkar nen inremna an siam tih a sawi. Vietnam leh Russia-in ralthuam hralh kawnga inremna an siam hi, China nena South China Sea chungchanga buaina an neih mek nena inkaihhnawih nia hriat a ni a. Vietnam hian Russia kutchhuak indo thlawhna, Sukhoi Su-30MK2 pawh 8 lei a tum bakah a dang 12 pawh nakkum khian a lei dawn a, hei bakah hian, tuihnuailawng, Hanoi, dollar tluklehdingawn hnih man pawh paruk a lei dawn nia sawi a ni bawk.
————–
Russia ram sum leh pai dinhmun tlachhe tur siam thatu ni hiala ngaih,Yegor Gaidar chu vawiin khan a thi. Russia Economic Reformer ti-a a hming lem an vuahsak, kum 53 mi, Yegor Gaidar hi Soviet Union a keh darh hnuaRussia ram sum leh paiin dinhmun ngai a awh leh theih nana “shock therapy” tichhuaktu a ni a, President Boris Yeltsin a hnuaiah a ruahmanna angin, an ram sum leh pai dinhmun siam that nan sawrkar thil siamna hmunte chu mimal kuta hlan a ni a, hemi hnu hian President Vladimir Putin-a hnuaiah pawh an ram mi pawimawh tak ni chhoin, kum 1992 khan Russia Prime Minister hna pawh hun rei lote chhung a lo chelh lailawk tawh a ni.
————
Jerusalem-a thlan pakhat atangin thil hlui lai chhuaktuten Isua hun laia mi nia hriat, mitthi tuamna puan an lai chhuak a, Israel-a Hebrew University bakah Canada leh US-a thil hlui chungchang zirtute chuan, he ruang tuamna puan an laih chhuahna hmun hi, Jerusalem khawpui chhung, Old City-a Field of Blood an tih atangin a ni a, he hmun hi Juda Iskariot-a intihhlumna hmuna ngaih a ni. Tuna an thil laih chhuah, ruang tuamna puan hi, Isua tuamna puan nia sawi, Turin khuaaa mi nen a danglam hle tih sawiin, Isua tuamna puan nia an lo sawi tawh aiin a thui dan chu a holam zawk niin an sawi a, mi thiamte chuan he puana tuam, mitthi ruhro an laih chhuah hi Juda puithiam a nih loh pawhin mi challang tak a nih an rin thu an sawi a, phar natna avanga thi a nih an rin thu sawiin, a ruang tuamna chu a thuina hmun hnihah chauh a awm avangin, khang hun laia an ruang tuamna ber atana an hman pawh hetiang vek hi a nih an rin thu an sawi bawk.



You must be logged in to post a comment.