RAM PAWN CHANCHIN THAR

November 3rd, 2009 | by admin |

Afghanistan President atana thlan nawn leh tak, Hamid Karzai chuan an rama ei rukna chu nuai bo a tum thu a puang a, a kaihhruai sorkar thar chu huapzo sorkar a nih tur thu a puang bawk. Puan tawh angin, Afghanistan rama President thlannaah hian vote thlak that leh tura tih a nih hnuah, a khingpui tur, eptu pawl hruaitu, Abdullah Abdullah chu a inhnuhdawh avangin, President ni lai, Hamid Karzai chu chuhtu awm lo-a tlingah an ram Independent Electoral Commission chuan a puang a, Karzai hian kum 5 chhung President hna hi a chelh chhunzawm dawn a ni. Karzai chuan, an ramah mipui rorelna chhawm nun zel a tum thu a sawi a, a kaihhruai sawrkar chu a ram mipuite tana chhawr theih leh inhawng a nih tur thu sawiin, eptu pawl pawh ni se, an ram siam that duhtu chu a thawhpui zel tur thu a sawi bawk. U.S. President Barack Obama chuan Afghanistan ramin bung thar a kai dawn tih sawiin, Karzai chu a lawmpui thu a sawi a, Afghanistan khawpui, Kabul-a cham mek, UN Secretary-General, Ban Ki-moon pawhin Karzai hi tlawhin a lawmpui thu a hrilh a ni. Karzai-a chuan Taliban ho chu “unaute” tia kovin, nunphung pangngaia khawsa turin a ngen a, Taliban erawh chuan Karzai-a chu naute lem ang chauh nia sawiin,  an chet ngaia an chet zui zel tur thu an sawi thung a ni.  

International Atomic Energy Agency (IAEA)  Director General, Mohamed ElBaradei chuan, Iran-in Nuclear hmanraw siamna, Uranium a neihte, Nuclear ralthuam siamna tur ni lo-a chantir tura US, Russia leh France ten an phutna chu Iran chuan a pawm ngei tur a ni a ti. Iran-in a dinhmun siam that a duh chuan, ram hausa pathumten an phut ang tihhlawhtlin chu a tih makmawh a ni tih sawiin IAEA hotu chuan, Iran ramin khawthlang ramte nena inremna an neih theih dan awm chhun pawh, ram dangte phut ang a tihhlawhtlin hi a ni a ti a, Iran hian Nuclear chungchang avang hian ram dangte ensan a hlawh thei a ni tih inhria a,  hun tha a neih hi a bawh pelh loh hram a beisei tih a sawi bawk.   US Secretary of State, Hillary Clinton pawhin ram pathumte duh dan chu, Iran hian a zawm ngei a beisei thu sawiin, Iran laka an thil phut hi sawh sawn an tum lo tih a sawi a. British Foreign Secretary, David Miliband pawhin an thil phut hi Iran hian a tihhlawhtlin a beisei thu a sawi. French Foreign Minister, Bernard Kouchner pawhin, Iran laka rawtna an thlen tawh chu a chhanna hmuh thuai an inbeisei thu leh, khawthlang ramte chuan Iran chhanna chu an nghah reng loh tur thu a sawi bawk. Hetih lai hian Iran Foreign Minister, Manouchehr Mottaki chuan, an ramin Uranium a neih zaa 70 chuang, ram danga thawn chhuak tura nawrna chu thlak danglam turin IAEA-ah ni hnih kal ta khan ngenna an thlen tih a sawi a, ram dang duh dan hi a zawm a nih pawhin, Nuclear hmanraw sawngbawlna a neihte chu a ngai anga kalpui a la ni dawn tih a sawi.
————-

Iran khawpui, Tehran chu lirnghing-in a la sawi thuai dawn nia hriat a nih avangin sawn tum a ni. Lirnghing chungchang zirtuten, lirnghing na takin Tehran hi a la sawi ngei dawn nia an sawi avangin, an ram hruaitu lu, Ayatollah Ali Khamenei chuan, khawpui sawn chungchang hi ngaihtuah turin, an ram rorel khawl a hriattir tawh a ni. Tehran hi kum 1795 khan Qatar Lal, King Agha Mohammad Khan-a’n a din a, tunah hian mi maktaduai 12 vel an cheng mek a ni.
—————-

US Deputy Secretary of State, Scot Marciel leh Assistant Secretary of State, Kurt Campbell chuan Burma sipai sawrkar hotute leh Burma-a mipui sawrkar a awm theih nana beitu Aung San Suu Kyi-i be turin Burma an thleng. US President Barack Obama-a’n Burma sawrkar an hrekna titawpa inbiakna hmanga Burma sawrkar dawr a tum thu a lo sawi tawh bawhzuiin, Campbell leh Scot Marciel-te hian Burma hi an tlawh a, kum 1995 hnu lama US sawrkar mi pawimawh zinga  Burma ram tlawh hmasa ber an ni.  Burma sipai sawrkar thuchhuah chuan, US sorkar aiawhte hian an hotu Than Shwe chu an hmu thei dawn lo niin a sawi a,  Foreign Minister, Thein Sein chu an khawpui, Naypyidaw-ah an kawm dawn tih sawiin, hemi hnu hian Rangoon-ah Suu Kyi-i hmu turin an kal leh dawn niin a sawi. National League for Democracy Party (NLD)-a Suu Kyi-i thupuangtu, Nyan Win chuan, tuna America sawrkar aiawhten an ram an tlawh chu ram pahnih inkara remna kawng zawn tanna tur a nih a beisei thu a sawi a, mahse ram pahnih inkar hi awlsam siam that theih a nih a rin loh thu leh, inhawng tak leh inpawh taka inbe tur chuan hun a la duh rei a rin thu a sawi a ni.
————–

Ruah keng tel thli, Mirinae-in Vietnam tuipui kam a nuai avangin mi 4 an thi a, mi dang 2 chin hriat lohin an awm mek. National flood and storm control Committee chuan he thlipui avanga Phillipines-a mi 19 an thih hnuah, an ram chhim lam, Phu Yen province-ah mi 3 an thi tih a sawi a, Binh Dinh province-ah pawh he thli avang hian mi 1 a thi tih a sawi bawk. He thlipui tleh rual hian ruah millimetre 338 a sur a, chenna in  2,600 a chhia a, tuiin ram hectare 1,800 a zau a chim bawk. He thli tleh avang hian tuipui kama cheng, mi  50,000 chu hmun him lamah suan an ni tawh a, mi tam tak chu tui lian avangin an in leh lo chhuahsan thei lo-in an la awm bawk a ni.
———

Fiji sorkar chuan an rama New Zealand leh Australia palaite chu darkar 24 chhunga an ram chhuahsan turin thu a pe a, he ram awp mektu, Commodore Frank Bainimarama chuan a thenawm ram lian ber ber pahnih hi Fiji ram chhung thila inrawlhah a puh a ni.  Bainimarama hian an rama dan hmanga roreltute a paih hnuah, an hmun luah tur hian Sri Lanka rama judge-te koh luh a tum a, hei hi a thenawm ramte chuan an sawisel a ni. Commodore Bainimarama hian kum 2006 khan an ram sorkar paih thlain thuneihna a inpe a, thuneihna a inpek dan hi court-in dan kalh a nih thu a sawi avangin, roreltute chu a ban ta vek a ni. Fiji ram hotupa chuan Australia rama an ram palai pawh a ko haw nghal a,  a hmain Australia leh New Zealand sorkar hian Fiji sorkar mi pawimawhte chu an rama an zin a lo khap tawh a ni.  Australia leh New Zealand sorkar hian Fiji hi nakkuma inthlan buatsaih turin an nawr bawk a,  Bainimarama erawh chuan kum 2014 hma chuan inthlan buatsaih a tum loh thu a sawi thung a ni.

You must be logged in to post a comment.