RAM PAWN CHANCHIN THAR

November 2nd, 2009 | by admin |

Afghanistan President thlanna tura eptu pawl candidate, Abdullah Abdullah-a’n inhnuhdawh a tum tak avangin, President ni lai, Hamid Karzai-a chu President thar atana tlingah puan a ni. He inthlan buaipuitu, Independent Election Commission chuan Pu Karzai-a khingpui tur, Abdullah-a’n inthlan that lo awm tura a tel loh tur thu a puan hnu ni khatah he thu hi a puang a, hemi hma atang hian Karzai-a lamtangte chuan Election Commission chu inthlan a awm loh tur thu puang turin an phut a, Supreme Court pawh, chuhtu awm lo-a tlinga Karzai-a puang mai turin an phut bawk a ni. Puan tawh angin, an ram Foreign Minister hlui, Dr.Abdullah hian he inthlanna hi dik leh felfai taka nei thei tur chuan, August thlaa inthlan buaipuitute thlak a phut a, hei hi Karzai-a hian a remtih loh avangin, Abdullah hian vawi engzat pawh inthlang nawn se, a buaipuitu ngai bawkin an buaipui chuan inthlanna dik a beisei lo tih sawiin, inthlan hi chuh ve loh a tum tih a puang ta a ni. Independent Election Commission thupuangtu chuan, he inthlanna turah hian candidate pakhat chauh a awm tak avangin, heti chunga inthlan buatsaih chu tul lova insenso thlawnna mai niin a sawi. US Secretary of State, Hillary Clinton chuan, Abdullah hian thu tlukna siam tawh mah se, an rama remna a awm theih nana sawrkar thawhpui zel tura a duh thu sawiin, President thar tur chu tu pawh ni se, US chu a lamah a tan dawn thu leh, Afghanistan mipuite hamthatna chu America sawrkar-in a ngaihtuah chhunzawm zel tur thu a sawi. British Prime Minister, Gordon Brown  pawhin Abdullah chu an rama remna a awm theih nana  inhnukdawk nia a hriat thu sawiin, Karzai-a chuan Abdullah nena sawrkar intawm siam dan ngaihtuah se a duh thu a sawi a ni.  UN Secy-General, Ban Ki-moon chuan vawiin khan Kabul a thleng a, tun hnaiah Taliban hovin UN hnathawkte awmna hmun an beih avangin UN hnathawk 5 lai an thih avangin, Secy-General hian an hnathawkte hi thlamuan a tum pah fawm nia rin a ni.

Pakistan-a Rawalpindi-a thih chilh bomb puakah mi 30  an thi a, mi dang 40 vel  an hliam. He bomb hi chawhma dar 10:40 khan, khawpui chhunga kawngpui lun lai tak, Mall Road-a Shalimar Hotel bula lirthei dahna, Car Park-ah tihpuah a ni a, bomb puahna hmun hi Pakistan sipai hmunpui atanga hnai te a ni. Bomb tipuaktu hi mi pahnih an ni a, lirthei ke pahnih neia an bomb phurh chu kawngpui lun lai tak, bank dawr tura mi an intlarna bul lawkah an tipuak niin Rawalpindi police hotu, Aslam Tareen chuan a sawi. Vawiin hi thla thara office hawn ni hmasa ber a nih avangin bank atanga hlawh lak tum, intlar an tam hle a, hei vang hian thi leh hliam pawh an tam zual a ni. A bul, car park-a motor pawh a chhe nasa hle a, a bul hnaia in engemawzat pawh a chhe bawk. Vawiin-a bomb puak avang leh tun hnaia Pakistan khawpui hrang hranga pawi khawihna thleng zing lutuk avangin UN Secretary General Ban Ki-moon chuan, Pakistan hmar thlang lama UN hnuaia thawkte chu hmun dangah sawn an ni dawn tih vawiin khan a puang a, UN-a thawk, ram dang mite himna chu an ngaih pawimawh a ngai tih a sawi. Vawiin vek khan Pakistan sawrkar chuan, Taliban hruaitu 3 leh he pawla Commander 15-te lu man-ah dollar maktaduai 5 pek a inhuam thu a sawi a, Taliban hruaitu thar, Hakimullah Mehsud-a lu man chu a tam ber a, dollar nuai 6 a ni.
————

North Korea chuan ram parukte nena Nuclear hmanraw chungchanga inbiakna an neih thin, hun engemaw chen a chawlhsan tawh chu zawm leh a remti tih a puang. He thu hi North Korea Foreign Ministry chuan a puang a, a taka a chan theih hun tur erawh chu US nena remna thuthlung an siam theih hunah chauh a ni dawn tih a sawi. North Korea sorkar thuchhuah chuan, an ramah boruak muanawm zawk a awm theihna atana ruahmanna a siam hi a taka hman a nih theih nan US chuan tih tur a nei a ni tih sawiin,  an duh anga US a kal thei dawn lo a nih chuan ram parukte inbiakna hi zawm lo a, ama duh dana kal mai pawh a hnial loh tur thu a sawi bawk. Hetih lai hian US State department thupuangtu chuan, North Korea-in an ram tlawh tura US sawrkar aiawh, Stephen Bosworth a sawmna chu a pawm dawn leh dawn loh a la tichiang lo tih a sawi thung a ni. North Korea-in hetianga thuchhuah a siam chhan hi, UN-in a hrek avanga a ram chhunga harsatna thleng hrang hrang vang nia ngaih a ni a, he thilah hian US chu mawhphurtu berah ngaiin, US nena ram pahnih chungchanga remna siam phawt hi a phut nia hriat a ni.
————–

Van sang atanga lei-a tui awm chungchang zirna tur, Soil Moisture and Ocean Salinity (Smos) satellite chu hlawhtling taka kah chhuah a ni. He thla lem, European Space Agency (Esa) siam hi Russia rama Plesetsk Cosmodrome atanga kah chhuah a ni a, he thla lem hian, boruaka tui hu kal ral dan te, lei hnawn dan bakah, tuipui al zawng zirna-ah nasa takin mithiamte a pui thei dawn a, khaw chin zirtute tan pawh a tangkai hle beisei a ni. European Space Agency (Esa) Director-General, Jean-Jacques Dordain chuan, tuna an thil tih hi an pawl leh khawvel awm dan zirtute tan hlawhtlinna ropui tak a ni tih a sawi a, Esa hian, van sang atanga leia thil thlengte zirna tur bik atan thla lem pakhat ‘Goce’ an lo kap chhuak tawh a, hei hi lei hipna chungchang bik zirna atana tih a ni a, vawiin-a an kah chhuah, Smos thla lem bakah hian, leia vur awmte zirna turn Cryosat satellite pawh nakkum February thla-a kah chhuah hman turin an inbuatsaih leh mek a ni.
—————

Iran Foreign Minister, Manouchehr Mottaki chuan, Nuclear hmanraw siamna an neihte chu dan pangngaia kalpui zel a ni dawn tih a sawi. Mottaki chuan, tun hnaia IAEA leh ram pathum – US, France leh Russia-ten Iran Nuclear hmanraw siamna, ram danga endik tura thawn chhuak tura an tihna chu tihhlawhtlin an tum tho tih a sawi a, heti chung hian ram pathumte ngaihdan chu tlem tala sawh sawn a nih theih beiseiin IAEA-ah ngenna an thlen tawh tih a sawi bawk. He thu hi Muslim sakhaw be ram paruk-a hruaitute, Malaysia-a an thutkhawm naah Iran Foreign Minister chuan a sawi a, ni hnih kal ta khan IAEA-ah hian ngenna hi an thehlut tih a sawi a, ram pathum-US, France leh Russia ten an rama Nuclear siamna hmanrua – Uranium sawngbawl tawh endik tura Russia leh France a thawn ngai zat an sawi chu an duh aiin a tam niin a sawi.
————

Australia hmar thlang lam, Timor tuipui-a  tuialhthei dah thatna hmun chu kar 10 chhung a puh hnuin meialhin a man a, thelh tuma beih mek a ni. He hmun enkawltu, PTTEP Australasia company Director, Jose Martins chuan he hmuna tuialhthei an dahte hi, tui hnuaiah kar 10 chhung zet a puh tawh avangin, tuialhthei barrel 400 vel an chan tawh tih a sawi a, hemi thawm tha tura an beihna-ah kangmei hi a chhuak ta niin a sawi. He kangmei chhuak hian tuialhthei dah khawlna pawn lama tuialhthei put chhuak chauh a man avangin, kang thelh dan awm chhun chu a puhna lai hnawh a ni tih Martins chuan a sawi a, Australia Resource Minister, Martin Ferguson chuan he kangmei thelh tur hian mithiamte an ruai tih a sawi.
————

Australia rama Cocos thliarkara mi 40 chuang chuanna lawng chesualah, chuang zinga 17 chu nungdama chhan chhuah an ni. Cocos thliarkar hi Australia leh Sri Lanka inkara awm a ni a, lawng chetsualna hmun hi Taiwan lawng pakhatin a thleng hmasa ber tih Australia thlawhna sipai hotu, Air Chief Marshal Angus Houston chuan a sawi a, hetih lai hian lawng hi a la pil lo tih sawiin, bungraw phur lawng LNG Pioneer-in helai hmun a thlen chuan lawng hi a lo pil tawh a ni a ti a, heng lawng pahnih-a chuangte zarah mi 17 chu nungdamin an chhuak thei ta tih a sawi.Australian Maritime Safety Authority (AMSA) thupuangtu, Rhianne Robson chuan lawng chesuala chuangte hi an zawng mek chungin dam chhuak an awm a beiseiawm tawh loh tih a sawi a, he lawng chesuala chuangte hi ram dang atanga Australia-a luh ruk tum an nih leh nih loh pawh engmah thu chiang an la hriat loh thu a sawi bawk.
—————

China ram rorel khawl chuan an ram Education minister, Zhou Ji chu eiruk chungchangah ban a ni tih a puang. Zhou Ji hi Wuhan University-a eiruk thubuaia inhnamhnawih ve-a puh a nih bakah, an ram zirna kalphung siam that kawngah thawk tha tawk lo-a puh a ni a, a aiawh tur hian a hnuaia thawk, Yuan Guiren chu lak luh nghal a ni. Kum 63 mi, Zhou Ji hi an puhna thubuaiah hian a inhnamhnawih thuk vak lo nia hriat a ni a, Wuhan University-a hun rei tak a lo thawh tawh avang leh, he khuaah hian Mayor hna hial a lo thawh tawh avangin, he hmuna zirna leh thil dik lo awm-ah hian mawhphurhna a nei ve nia ngaia ban a ni ta a ni. Hemi rual hian Wuhan University-a thawk mi pahnih pawh, school hrang hrang sakna tur sum, dollar maktaduai 120 zet an chhehrelh avangin man an ni bawk.
————-

Russia Interior Ministry thlawhna chu nimin khan a chesual a, a chhunga chuang, mi 11 an thi vek a ni. He thlawhna Il-76 Candid hi Irkutsk pana thlawk a ni a, Mirny airport atanga km 3 a hlaah a tla ta niin Interior ministry thupuangtu chuan a sawi.

You must be logged in to post a comment.